COLLEGA COLUMN
Juli 2019
Aju paraplu
Het einde van het schooljaar komt er weer aan! Daarmee breekt ook de tijd aan van afscheid. Afscheid van een klas kinderen, afscheid van één kind dat naar een andere school of klas gaat, van je examenleerlingen, van een stagiair, van een collega die met pensioen gaat of naar een andere school vertrekt en van ouders die zich hebben ingezet voor je klas of je school.

Tastbare vaarwelzeggers zijn natuurlijk de onvermijdelijke groep acht-musicals of -eindfilms, de halfstok hangende schooltassen onder het geslaagde vlagvertoon en de fotojaarboeken. Daarmee is alleen de popiejopie tekendocent verguld, want hij was voor het zoveelste achtereenvolgende jaar de tofste leraar van de school.

Zelf herinner ik mij nog het afscheid van onze zesde klas van de lagere school in 1969. Dat was met een toneelstuk gebaseerd op het verhaal van het Behouden Huys, over de overwintering op Nova Zembla aan het einde van de zestiende eeuw. Op de zolder van de school was het toneel ingericht. Wij hingen in de hanenbalken alsof we allemaal Willem Barentsz wilden zijn tegenover alle ouders die hoopten op de langste tekst van hun zoon of dochter. Ik herinner mij mijn tekst nog goed: ‘Ik mis mijn vrouw.’ Mijn ouders waren zwaar teleurgesteld en met de kennis van nu, was dat natuurlijk een voor mij vreemde uitspraak. Het is gelukkig allemaal goed gekomen.

Sportverslaggever en presentator in de vorige eeuw, Peter Knegjes – de man die uiteindelijk zelfs letterlijk zijn snor moest drukken omdat hij zo dronken in Wie van de drie zat dat hij de kandidaten niet meer uit elkaar kon houden, wat juist de opzet van de quiz was – was op zijn middelbare school door zijn leraar Nederlands geïnteresseerd geraakt in taal. Grappig is trouwens dat deze ex-tienkamper na de oorlog zich aanmonsterde bij de wilde vaart. Had hij eind zestiende eeuw geleefd, dan was het in deze alinea weer over Willem Barentsz gegaan. Peter Knegjes werd bekend door uitspraken die we nog steeds bezigen, zoals: 'dat ziet er gezond uit’, ‘grote klasse’, ‘nondeju’ en ‘aju paraplu’.

Omdat het nieuwe schooljaar altijd op 1 augustus begint, kan 31 juli de oudejaarsdag in het onderwijs genoemd worden. Goede voornemens zijn echter al veel eerder vastgelegd in schoolplannen, jaarroosters en personeelplaatjes. Van mensen nemen we afscheid op de valreep van de grote vakantie. Met de onvermijdelijke vouwwagen voor de school geparkeerd, wordt op de laatste werkdag nog snel afscheid genomen van hen die ons verlaten. Mooie woorden. De een wordt de hemel in geprezen, de ander blijft met beide benen op de grond en de derde zit al in het vliegtuig op weg naar droomland. Over de doden niets dan alle goeds.
Zelf zou ik stilletjes door de achterdeur wegsluipen en aan diezelfde deur blijven luisteren naar de gemeende, gemene en ongemeende toespraken. Op je begrafenis krijg je die kans niet!

Nou doei! Daaag! Hé, tot ziens hè! Ik zeg: ‘Aju, paraplu!’



Cor Verbree (1957) is docent Nederlands op ISW Vakcollege Hoge Woerd in Naaldwijk.
EERDERE COLUMNS