Blijven werken na je pensioen: liefde voor het vak

Juli 2019
Een groeiende groep leerkrachten werkt door na de pensioengerechtigde leeftijd. Scheikundeleraar Kees Booij vindt het heerlijk om voor de klas te staan. Dat geldt ook voor leraar Duits Cornelis Jol.
"Wat nu?", dacht Kees Booij (71) nadat hij in november 2012 na 41 jaar met pensioen ging. “Ik begon ooit als leraar scheikunde op het Veurs Lyceum in Leidschendam, werd er conrector met lesgevende taken en de laatste tien jaar was ik rector van de school. Ik ben het onderwijs ingegaan omdat ik lesgeven en het contact met jongeren heel leuk vond. En dat is altijd zo gebleven. Daarom ben ik weer als leraar scheikunde aan de slag gegaan. Maar wel ergens anders, want je gaat niet lesgeven op dezelfde school waar je als rector hebt gewerkt.”



Na zijn pensionering werd Booij benaderd door de toenmalig rector van het Edith Stein College. “Het begon met een zwangerschapsvervanging en uiteindelijk ben ik de rest van het jaar gebleven.” Na nog een paar omzwervingen op drie andere scholen werkte Booij de afgelopen twee schooljaren weer op het Edith Stein College. “Na ruim veertig jaar op dezelfde school is het heel verfrissend om op je oude dag nog bij andere scholen in de keuken te mogen kijken.”
 
Werkplezier
Ook Cornelis Jol is officieel met pensioen, toch gaat de leraar Duits nog elke dag met plezier naar De Populier. “Ik vond de Duitse taal altijd al prachtig. Ik ben opgegroeid in Scheveningen en ’s zomers verhuurden wij kamers aan Duitse badgasten. Zo kwam ik al vroeg in aanraking met het Duits en al snel sprak ik het vloeiend. Ook het leraar zijn zat er van jongs af aan al in. Als jongetje speelde ik al schoolmeestertje met mijn jongere broer en zus”, lacht Jol. “Ik ben nu 66 en ik hou van mijn vak. Ik wil mijn leerlingen echt iets bijbrengen en mijn liefde voor de Duitse taal overbrengen. Dus toen ik nog voor mijn pensionering het verzoek kreeg langer te blijven, was dat geen moeilijke keuze. Ik heb in al die jaren nog nooit gedacht: getver, ik moet vandaag lesgeven.”
 
Lesgeven en coachen
“Ik stond al vanaf midden jaren zeventig voor de klas, toen ik in 2002 gekozen werd in de Haagse gemeenteraad voor de Politieke Partij Scheveningen. Ik ben toen minder gaan lesgeven, want de lokale politiek vergde veel tijd. Daarnaast was ik ook nog trainer en coach in de top van het amateurvoetbal. Ik heb diverse clubs getraind, waaronder de amateurs van ADO, SVV Scheveningen en Rijnsburgse Boys. Van 1997 tot 2007 was ik ook in dienst van de KNVB en leidde ik trainers op.”



In 2007 nam Jol tijdelijk afscheid van De Populier, het amateurvoetbal en de KNVB toen er een geweldige kans voorbij kwam als assistent van zijn broer, trainer Martin Jol: “We gingen naar Hamburger SV, toen een van de grootste clubs uit de Duitse Bundesliga. Onze reis ging verder naar Amsterdam (AFC Ajax) en in 2011 naar Londen (Fulham FC). In 2014 keerde ik terug naar Den Haag. In augustus 2014 vroeg de toenmalige rector van De Populier of ik voor een zieke collega Duits wilde invallen. Sindsdien ben ik weer werkzaam op mijn vertrouwde school.”
 
Krapte op de arbeidsmarkt
Dankzij de krapte op de arbeidsmarkt kunnen de leraren onder hun eigen voorwaarden blijven werken. Kees Booij: “Ik doe het echt voor mijn plezier, maar je hebt wel een goede onderhandelingspositie door het lerarentekort. Ik surveilleer bijvoorbeeld niet in de pauzes en vergader zo min mogelijk. Ik accepteer ook alleen maar een klein baantje, twee of maximaal drie klassen. Hierdoor heb je eindelijk eens voldoende tijd om je werk goed te doen en dat geeft zoveel voldoening. Ik kan kwaliteit bieden en daar geniet ik van. Dat is zo’n enorm verschil met de gigantische werkdruk van een normale leraarsbaan. Dit jaar gaf ik les aan 5 havo. Van de 29 leerlingen hadden er 25 een voldoende op hun eindlijst”, zegt hij trots. 
 
Eigen arbeidsvoorwaarden
Ook Cornelis Jol merkt de gevolgen van huidige arbeidsmarkt. “Sinds 2014 was ik naast De Populier op diverse andere scholen aan het werk en scholen benaderen mij nog regelmatig. Maar ik voel mij het meest op mijn gemak op De Populier. Ik ben hier trouwens in de jaren zestig zelf scholier geweest. Komend schooljaar heb ik weer een aanstelling van veertien uur, maar wel onder nieuwe voorwaarden. Door mijn studie Nederlands aan de Universiteit in Leiden kan ik bijvoorbeeld niet op dinsdag, de vaste vergaderdag, aanwezig zijn.”
 
Het aantrekken van gepensioneerde leerkrachten brengt ook voordelen met zich mee voor de scholen zelf. Zij hoeven leerkrachten geen vast contract meer te bieden, de sociale lasten en de pensioenafdracht zijn lager of vervallen. Jol: “Zelf heb ik de uitbetaling van mijn pensioen voorlopig opgeschoven naar augustus 2020 en ik betaal nog steeds sociale lasten en pensioenafdracht.”
 
Definitief met pensioen
Maar wanneer komt er dan wel een einde aan de carrière als docent? Zowel Jol als Booij gaan nog door zolang hun partners nog werken. Booij: “De dagen waarop mijn vrouw werkt, ben ik beschikbaar voor het onderwijs. De andere dagen zijn we samen vrij. En als zij stopt? Ik heb genoeg te doen; ik ben lid van de Lions Club en heb diverse bestuursfuncties. En misschien ga ik eindelijk eens de triljard foto’s die ik heb ordenen, gamen en lezen. Eerlijk gezegd, ik kan me er nog geen voorstelling van maken.”
 
Cornelis Jol: “Ik heb me wel voorgenomen, als ik gezond mag blijven, om rond mijn zeventigste te stoppen. Mijn vrouw, die ook op De Populier werkt, is dan ook pensioengerechtigd. En dan? Ik wil me als vrijwilliger inzetten in een ziekenhuis of in een bejaarden- of verzorgingstehuis. En ik ga gewoon door als vrijwilliger manager Voetbaltechnische Zaken bij mijn voetbalclub SVV Scheveningen.”
 
Tekst Sietske Arkenau
Fotografie Lou Wolfs