Grote klassen voor een breed en deskundig aanbod

Maart 2019
Basisschool De Oase kiest bewust voor grotere klassen. De extra middelen die dat oplevert, zet de school in voor gevarieerd onderwijs en passende zorg.
“De voordelen van een kleinere klas wegen momenteel niet op tegen die van een grotere klas. Zouden we kiezen voor drie of vier kinderen minder per klas, dan moeten we alle vakdocenten en ondersteuners wegbezuinigen", vertelt directeur Adam Altena van de Haagse basisschool De Oase. "Terwijl zij juist zoveel voordelen te bieden hebben." Hij vervolgt: “Ik ben niet trots op deze aanpak, maar hierdoor kunnen wij onze leerlingen wel gevarieerd onderwijs en passende zorg bieden. En we kunnen leerkrachten waar nodig ondersteunen en kansen bieden zich  verder te ontwikkelen. Met de huidige onderwijsbekostiging is dit volgens ons de beste keuze voor de leerling.”
 


Het komt volgens Altena neer op een simpele rekensom: “Waar het kan, plaatsen we per klas 32 leerlingen. Bij de kleuters gaan we tot dertig kinderen. Dat is het maximum, het schoolgebouw leent zich niet voor meer. We ontvangen van de rijksoverheid per leerling ruim 4.000 euro per jaar. Daarnaast ontvangen we nog enkele relatief kleine bijdragen van de gemeente en het samenwerkingsverband. Wanneer we bijvoorbeeld tot maximaal 28 leerlingen zouden gaan, scheelt dat ruim 16.000 euro per groep per jaar. Met achttien groepen loopt het totaalbedrag aardig op. Zonder dat geld moeten we heel wat waardevolle vakleerkrachten, onderwijsondersteuners en de fulltime conciërge ontslaan. En juist zij vormen een belangrijke meerwaarde voor onze leerlingen.”
 
Vakleerkrachten
De Oase hecht veel waarde aan een brede ontwikkeling van de leerlingen en investeert daarom onder meer in vakdocenten en onderwijsondersteuners. Altena: “Dat we al veertig jaar een vakdocent muziek hebben, zegt genoeg. Het is niet de klassenleerkracht die naast lezen, rekenen, taal, wereldoriëntatie en sociaal-emotionele vorming, ook de verantwoordelijkheid heeft voor de vakken muziek en kunst. Nee, de kinderen krijgen les in expressieve vakken van volleerde vakdocenten en kunnen zo hun talenten ontwikkelen. Deze leerkrachten zijn professionals en opgeleid aan bijvoorbeeld de kunstacademie of het conservatorium. En dit gaat net zo goed op voor bewegingsonderwijs. Ook dat wordt door een vakdocent gegeven.”
 
Specialistisch zorgteam
Naast professionele vakdocenten investeert de school ook in een team van zorgspecialisten. De Oase heeft naast meerdere intern begeleiders een remedial teacher, een gedragsspecialist, een meer- en hoogbegaafdenspecialist en een orthopedagoog in dienst. Daarnaast koopt de school extra uren schoolmaatschappelijk werk in, aangezien de vijf uur per week van het samenwerkingsverband niet toereikend zijn voor de ruim vijfhonderd leerlingen. Altena: “Zo’n team kan alleen bestaan door iets grotere klassen vormen. Met minder leerlingen is het misschien rustiger in de klas en heeft de klassendocent iets meer tijd voor individuele aandacht. Wij denken dat 28 of 32 leerlingen wat dat betreft niet zo’n groot verschil maakt. Het weegt niet op tegen wat we onze leerlingen en leerkrachten allemaal extra kunnen bieden. Als een leerkracht nu problemen heeft in de klas, bijvoorbeeld een groep die niet goed loopt, dan kunnen we direct iemand uit ons team inzetten om te helpen.”
 
Ontwikkeling leerkrachten
De bredere bezetting heeft ook z’n invloed op de ervaren werkdruk. Er is ruimte om naast de kinderen ook medewerkers beter te begeleiden. Altena: “Stagiairs en nieuwe leerkrachten krijgen bijvoorbeeld coaching on the job. We kunnen een beroep doen op een interne of externe coach. Bijvoorbeeld met het helpen van beter timemanagement of het uitstippelen van een ontwikkelingstraject. Ook kunnen wij een leerkracht vrij roosteren om naast lesgeven, lesmateriaal te ontwikkelen of als rekencoördinator te werken. Collega’s kunnen de tijd waarin hun leerlingen les krijgen van de vakdocenten ook goed besteden aan hun lesvoorbereiding of het voorbereiden van de ontwikkelgesprekken met ouders én leerlingen. Een groep van 32 leerlingen vraagt van een leerkracht natuurlijk ook veel. Want zowel bij het voorbereiden, het nakijken, het bijhouden van dossiers als bij het houden van ontwikkelgesprekken, gaat het steeds om 32 individuen, die allemaal recht hebben op de aandacht van de leerkracht.”
 
Tot slot benadrukt directeur Altena nogmaals dat hij er niet trots op is dat De Oase grote klassen moet vormen om zo het best mogelijke onderwijs te kunnen organiseren. “Maar met de huidige wijze van onderwijsfinanciering moeten we wel. We kunnen op geen andere manier extra middelen verkrijgen. Onze school heeft bijvoorbeeld geen ‘gewichtenleerlingen’. Dus volgens mij is dit de beste aanpak voor onze leerlingen en leerkrachten.”

Tekst Sietske Arkenau
Fotografie Lou Wolfs