't Palet hanteert een gezond schoolbeleid

December 2018
Croissantjes, Turkse pizza’s en donuts zijn als tussendoortje op ’t Palet voorgoed verleden tijd. De basisschool in de Schilderswijk heeft een voedingsbeleid ontwikkeld en is sinds dit jaar Gezonde School.
“Het was de ouderraad die twee jaar terug zijn zorgen uitsprak over de vele ongezonde dingen die kinderen aten tijdens het tien-uurtje. Kipnuggets, donuts, croissantjes, Capri-Sun, eigenlijk alles wat bij de Turkse bakker te koop is, kwam als tussendoortje op tafel”, zegt Marlène Woutersen. Zij is net als haar collega Hertha Spoelman-Kort oudercoördinator. Samen vormen zij de drijvende kracht achter de gezonde koers die ’t Palet tegenwoordig volgt.
 
Gezonde leefstijl
Hertha Spoelman: “We deden al het een en ander om de gezondheid te bevorderen – want dat veel leerlingen een ongezonde leefstijl hebben, is duidelijk zichtbaar – maar onze aanpak was nog niet structureel. Kinderen met overgewicht konden bijvoorbeeld via een GGD-programma na schooltijd extra sporten en ouders mochten een beroep doen op een diëtist. En we hebben twee jaar meegedaan aan Breakfastclub. In dit project gingen studenten Diëtiek voor schooltijd met een gezond ontbijt langs bij een aantal leerlingen. Ouders leerden zo over het belang van ontbijten en kregen ondersteuning. Maar het gesprek met de ouderraad was echt het startpunt om als school een nieuwe richting in te slaan en een gezonde leefstijl bij alle leerlingen te stimuleren.”

 
Marlène Woutersen (l.) en Hertha Spoelman-Kort

Gezonde leerlingen presteren beter en voelen zich beter, zo is de gedachte achter de Gezonde School-aanpak. Een school die structureel en planmatig aandacht besteedt aan de gezondheid en leefstijl van haar leerlingen, kan in aanmerking komen voor het keurmerk Gezonde School. Dat kan op allerlei gebieden, bijvoorbeeld welbevinden & sociale veiligheid, bewegen & sport, of zoals ’t Palet, op gebied van voeding. Gezonde School komt voort uit een samenwerking tussen GGD, RIVM, PO-Raad, VO-raad en MBO Raad.
 
Draagvlak
“Sinds 2017-2018 hanteren wij een duidelijk voedingsbeleid. Dat beleid is samen met de ouderraad, de medezeggenschapsraad, de leerlingenraad en de GGD vormgegeven. Maar voordat we het definitief doorvoerden, hebben we voorlichting gegeven aan leerlingen, ouders en collega’s over het belang van de nieuwe koers. Overal in de school hangen posters met tips over gezonde voeding, tussendoortjes en traktaties”, zegt Hertha Spoelman-Kort. “Pas als je iedereen meekrijgt, als je draagvlak creëert en iedereen zich verantwoordelijk voelt, wordt het een succes en krijgen we gezonde leerlingen.”
 
Ontbijten stimuleren
De eerste verandering is het tussendoortje in de ochtend en de middag en een gezonde lunch tijdens de overblijf. Marlène Schoemaker-Woutersen: “Iets ongezonds komt er niet meer in. Als tussendoortje mogen de leerlingen fruit, groente of noten meenemen.” Naast ongezonde dingen zijn ook boterhammen als tussendoortje taboe. Marlène: “Op die manier stimuleren we dat kinderen thuis ontbijten. Veel leerlingen kwamen met een lege maag op school en hadden dan pas om tien uur een boterham of iets ongezonds te eten. Tot die tijd waren ze vaak lusteloos en ongeconcentreerd.”
Dat er om tien uur geen brood gegeten mag worden, was bij sommige collega’s wel tegen het zere been, vertelt Hertha: “Ook onder de leerkrachten is ontbijten niet voor iedereen vanzelfsprekend. Sommigen aten hun eerste boterham pas op school. Maar gelukkig zag uiteindelijk iedereen wel in dat je het goede voorbeeld moet geven. En nu zijn ze blij dat wij ze aan het ontbijten hebben gekregen. Maar aan de vrijdagmiddagborrel moeten we niet komen”, lachen Hertha en Marlène, “dan krijgen we ruzie.”
 
Hertha: “Heel soms hebben we een discussie met een ouder die vindt dat school niets te zeggen heeft over wat zijn of haar kind eet. Dan maken we duidelijk dat we het beleid hebben ontwikkeld in het belang van het kind. En onder schooltijd zijn wij verantwoordelijk voor de leerlingen. Na vier uur ’s middags ligt de verantwoordelijkheid weer bij de ouders.”
 
Water en melk
De overgang naar gezonde tussendoortjes is redelijk goed verlopen volgens de oudercoördinatoren. Marlène: “Leerkrachten hoefden eigenlijk alleen de eerste week een aantal keer het tussendoortje inclusief informatiebriefje mee terug te geven naar huis. Voor de leerlingen hebben we, als het incidenteel eens mis gaat, een gezond alternatief op school.” Sinds vorig jaar zijn ook ongezonde drankjes verboden. Marlène: “Er wordt alleen nog melk en water gedronken. Alle leerlingen hebben vorig jaar een bidon gekregen en kunnen zo makkelijk water drinken tijdens de les.”
 
Traktaties
Met ingang van dit schooljaar moeten ook traktaties aan voorwaarden voldoen. Marlène: “Het grappige is dat de ouderraad het liefst een volledig gezonde traktatie wilde. Maar dat zien wij toch anders. Jarig zijn is een feestje en daar mag best wat lekkers bij. Er is nu dus een middenweg en een duidelijke richtlijn: ‘Eén is genoeg, klein is oké, gezond een goed idee.’ Een week voordat een leerling jarig is, krijgt hij een kaartje mee met het aantal kinderen in de klas, uitleg en tips. Hertha: “Zeker bij ons op school, waar het merendeel van de leerlingen van Turkse of Marokkaanse afkomst is, willen de traktaties nog wel eens veel te groot zijn. Een ongezonde traktatie, eventueel aangevuld met fruit mag, maar dan wel klein. Een puntzak snoep per klasgenootje, dat kan echt niet. Dan moet de leerkracht met het kind overleggen en de traktatie kleiner maken. Hoe lastig dat ook kan zijn.” 
 
Ziekenhuis
Om ouders te informeren over het belang van goede voeding, organiseert de school zo’n zes keer per jaar een voorlichtingsbijeenkomst in samenwerking met het Westeinde ziekenhuis. Marlène: “Een neuroloog of andere arts vertelt bijvoorbeeld over het effect van voeding op de gezondheid, dat het de slaap kan beïnvloeden, ziektes kan veroorzaken, enzovoort. Op die manier willen we bewustwording bij ouders creëren en de eigen verantwoordelijkheid voor hun gezondheid en die van hun kinderen stimuleren.”
 
Marlène en Hertha zijn enthousiast over de eerste periode: “Kinderen zijn fitter en kunnen zich beter concentreren. Het tussendoortje om tien uur gaat veel sneller nu er niet meer ontbeten wordt. Dus dat heeft ook nog een positief effect op de lestijd”, zegt Marlène.
Hertha: “En nu we goed op weg zijn met de voeding, gaan we voor het vignet bewegen. Niet alleen meer sporten, maar ook minder zittend en meer bewegend leren. Dat hoort bij een gezonde leefstijl.”
 
Tekst Sietske Arkenau
Fotografie Lou Wolfs