COLLEGA COLUMN
Oktober 2018
Hebben we uitval?
De leerlingen verdringen zich voor het roosterwijzigingenbord. 'Hebben we uitval?' Nee, ze hebben een invaller als vervanging van de zieke wiskundedocent. Daarop hadden zij niet gerekend. Typisch een geval van tegengestelde verwachtingen en belangen: de leerlingen hopen op het uitvallen van de les, de invaldocent waarschijnlijk ook trouwens en de school wil dat elke les sowieso doorgaat om te voldoen aan de verplichte onderwijstijd.

Op onze locatie werken wij met blauwe briefjes: in je postvak tref je dan een briefje aan met de gegevens van je waarneem-uur, met een hoekje om je postvakdeurtje gevouwen. Een draaideurinvaller opperde al eens om een blauw hoekje  op zijn postvak te plakken om de roostermakers te doen geloven dat zij daar al langs waren geweest.
Heb je jouw eigen klas of geef je jouw eigen vak, dan is zo'n waarneem-uur nog wel te overleven. Maar zijn het onbekende leerlingen waaraan jij een wiskundige bewerking met twee onbekenden moet uitleggen, dan snap je de uitdrukking 'onbekend maakt onbemind' natuurlijk direct.

Bizar dat je geacht wordt als docent ook andere vakken te moeten kunnen geven. Het woord 'vakdocent' krijgt zo wel een heel aparte betekenis. Stel je voor dat een steward het vliegtuig moet besturen, omdat de piloot ineens onwel is geworden of dat de talige, boventallige schooldirecteur plotseling een les metaaltechniek moet overnemen. In beide gevallen zijn ongelukken niet uitgesloten. Laatst werd het kantoorpersoneel van Post.nl  via een briefing opgeroepen om te assisteren met de postbezorging. De klanten begonnen al bezorgd te kijken. Maar wat is de oplossing voor het probleem van incidentele lesuitval?

Eerst maar eens de lapmiddelen. Je benoemt een zogenaamde vakdocent die bijna alle vakken kan geven met het risico dat die niet bestaat. Elke vakgroep zorgt voor bestaande lessen die de waarnemer zo kan verzorgen met het risico dat een leerling zijn vinger opsteekt om een straks niet-beantwoorde vraag te stellen. Elke vervanger kan doen waar hij of zij zin in heeft met het risico dat de jongens en de meisjes er helemaal geen zin in hebben. Je kunt een film opzetten met het risico dat ze die al talloze keren hebben gezien bij andere invaluren. Je laat de leerlingen iets voor zichzelf doen met het risico dat het een bende wordt.

Onlangs publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek dat kinderen te weinig bewegen. Dat zou je overigens niet zeggen als je alle bewegingen tijdens een schooldag, zowel binnen als buiten de les, zou inventariseren en optellen. Maak van een nood een deugd en laat leerlingen tijdens elke invalles sporten: in lokalen, in gangen, in gymzalen, in docentenkamers, in directiekamers, op schoolpleinen en op straten. Elke docent ontvangt van minister Slob de aantekening waarmee hij of zij geschikt is om bewegingsonderwijs te geven. En hoppa, aan de slag allemaal!

Toeval of niet, maar bij de vraag of ze uitval hebben, open je de aanval door te stellen dat het invallen altijd doorgaat. Lekker sporten tot je er bij neervalt. Dat bevalt hen vast!



Cor Verbree (1957) is docent Nederlands op ISW Vakcollege Hoge Woerd in Naaldwijk.
EERDERE COLUMNS