'Met een hond worden kinderen empathischer'

Oktober 2018
Soms dreigen leerlingen onder te sneeuwen in hun klas. Met haar opgeleide therapiehond Jade biedt Lucascollega Cecile Goedée (46) weerbaarheidstrainingen aan op basisscholen en in het voortgezet onderwijs.
Kinderen met autisme, een onverwerkt trauma, adhd of dyslexie. Kinderen met problemen thuis. Kinderen voor wie het tempo te hoog ligt. Iedere klas telt er wel een paar, zichtbaar of onzichtbaar. Ze trekken zich terug of worstelen met hun plek tussen de anderen en voelen zich daar niet thuis. Als eenling dreigen ze verder weg te glijden. Zo verliezen ze op den duur het contact met de mensen in hun omgeving.



Cecile Goedée is leerkracht op de Groen van Prinstererschool in Voorburg. Eerder werkte ze als verpleegkundige en volgde ze bovendien de studie Maatschappelijke gezondheidszorg. Inmiddels is ze tien jaar lerares, de laatste twee jaar staat ze voor groep 8. “In een tijd van vollere klassen en hogere eisen zien we op deze school veel kinderen van hoogopgeleide ouders. Je merkt: de lat ligt hoger voor deze kinderen, maar is dat reëel? Wat als ze tegen hun grenzen aanlopen? Hoe hiermee om te gaan als leraar?”
 
Masteropleiding
Goedée kende de vraag ook van binnen uit, als moeder van een dochter met autisme en besloot actie te ondernemen. Om zorgkinderen beter te kunnen begeleiden, volgde ze aanvullend de masteropleiding Special Educational Needs (SEN), met als uiteindelijk aandachtsgebied autisme. “Niet alleen als moeder wil ik deze kwetsbare kinderen beter kunnen ondersteunen, maar ook als leerkracht. Steeds meer zorgleerlingen volgen het regulier onderwijs, hoe begeleid je hen?” Met intussen zelf een jonge, officiële therapiehond in huis, ontstond het idee hiermee ook anderen te helpen. Goedée verwijst naar Jade, haar bijna vier jaar oude, Australische labradoodle. De stichting Service Animals for Autistic Children leidde het hypoallergene hondje (voordeel: geen allergieën) op, waarna Goedée bij Pets4Care opleidingen volgde in hoe zij het huisdier ook in kan zetten op school en bij therapiesessies.
 
Band aangaan
“Kinderen stellen zichzelf eerder open voor een hond dan voor mensen. Waar sommigen het moeilijk vinden om een band met anderen aan te gaan, herkennen en accepteren ze wel de gevoelens van een hond.”
Goedée had in de klas eens te maken met een meisje dat snel in conflict kwam met andere kinderen. Bij het uitvoeren van opdrachten stelde ze zich snel bazig en niet flexibel op. “Na enige tijd leerde ze hoe Jade bepaalde oefeningen wel uitvoerde als ze geduldiger was en de toon van haar stem aanpaste. Door zelf op een prettige manier de leiding te nemen, kunnen mensen een fijnere relatie ontwikkelen. Ook dit meisje knapte er door op.”
De weerbaarheidstrainingen van Goedée zijn gebaseerd op het rots & waterprincipe. Een rots staat voor standvastigheid, maar heeft als minpunt dat mensen weinig meegaand zijn en niet willen wijken. Dan kunnen ze wel wat ‘water’ of flexibiliteit gebruiken om een relatie te versoepelen. Te veel meebewegen is echter ook niet wenselijk: dan vloeit het weg. “Uiteindelijk probeer je de balans te vinden, om zo de weerbaarheid en sociale vaardigheden te versterken.”
 


Gesterkt door haar ervaringen thuis klopte Goedée aan bij haar schooldirecteur met de vraag of zij Jade ook op school in mocht zetten. Haar verhaal maakte zoveel indruk, dat de directeur na overleg met het managementteam groen licht gaf voor een half jaar durend proefproject. In februari 2017 wandelde de therapiehond voor het eerst het klaslokaal in.
“Tijdens de reguliere lessen wandelde Jade wat rond of sliep. Dat gaf rust, de kinderen mochten haar aaien. Was er eens spanning tussen kinderen, dan keerde de rust sneller terug als ik ze in contact bracht met Jade. Daarnaast plande ik losse momenten tussen leerlingen en Jade. Soms met kinderen uit mijn eigen klas, maar ook uit die van een andere leerkracht. Afhankelijk van het aantal kinderen in de groep (een tot vier kinderen) duurt zo’n sessie ongeveer 45 tot 60 minuten. Waar ik voor oppas is dat het voor Jade te druk wordt.”
Tijdens de sessie kan Goedée kiezen uit een keur van oefeningen. “Een bekende is dat Jade met haar kop een grote dobbelsteen rolt. Zonder dat kinderen het beseffen gaan ze op in het spel. Ze reageren spontaner op de uitkomst van de worp. Bij '1' vertel je bijvoorbeeld iets over een emotie, bij ‘2’ geef je uitleg over een situatie, bij ‘3’ voer je een oefening uit. Met een hond in hun midden is er veel vertrouwen gewonnen, ze leren zich empathischer op te stellen en vergroten uiteindelijk hun eigenwaarde. Dat werkt bevrijdend voor kinderen met een laag zelfbeeld.”
 
Eigen bedrijf
De samenwerking tussen Jade en kwetsbare kinderen bevalt Goedée zo goed, dat ze afgelopen voorjaar haar eigen bedrijf oprichtte. Nog altijd geeft ze op vrijdag les en trainingen op de Groen van Prinstererschool. Op andere dagen schakelen het Gymnasium Sorghvliet en het Vrijzinnig-Christelijk Lyceum in Den Haag haar in.
“Daar ondersteun ik leerlingen met autisme. Ze hebben bijvoorbeeld problemen met plannen en moeite alle leerstof te overzien. We doen dan niet per se speloefeningen zoals op de basisschool. Maar alleen al de aanwezigheid van Jade, dat ze door haar vacht kunnen aaien en mij niet aan hoeven te kijken, dat helpt enorm om zich te uiten en het gesprek aan te gaan.”
 
Meer info: www.tailsandtools.nl
 
Tekst Arnoud Kluiters
Fotografie Lou Wolfs