Iedereen mag zichzelf zijn

December 2017
8 december kleurden honderden middelbare scholen in het land paars, zo ook het Hofstad Lyceum en het Stanislascollege Pijnacker. Of je nu hetero, homo, lesbi, transgender of nog in dubio bent, op Paarse Vrijdag laten leerlingen zien dat zij niet in hokjes denken en de individuele vrijheid vieren.
Deze tweede vrijdag van december stonden veel middelbare scholen in het teken van solidariteit voor lesbische, homoseksuele, biseksuele, trans- en intersekse personen (lhbti). Leerlingen en leerkrachten die Paarse Vrijdag een warm hart toedragen komen op deze dag in paarse kleding naar school. Deze en andere acties worden georganiseerd door de Gender & Sexuality Alliances (GSA-groep) van de school. De verschillende GSA-scholierengroepen in Nederland vormen samen een landelijk GSA-netwerk.

Uit de kast
Whitney (17) uit 6 vwo maakt samen met Jay (15) uit 2 havo deel uit van de GSA-groep van het Hofstad Lyceum. Whitney: “We willen iedereen het gevoel geven dat je er mag zijn, wie je ook bent. Leerlingen kunnen met vragen naar ons toekomen en wie dat niet durft, kan anoniem vragen stellen via ons speciale e-mailadres.”
Jay: “De school moet een veilige plek zijn voor álle leerlingen. Met de GSA-groep komen we op voor leerlingen die lhbti zijn. We willen met acties en voorlichting vooroordelen en onwetendheid wegnemen en stimuleren dat je jezelf mag zijn.”
Dat laatste heeft Jay dankzij de GSA-groep aangedurfd: “Twee jaar geleden organiseerde de GSA een International Day of Silence (een dag waarop aandacht wordt gevraagd voor de gevolgen van pesten, red.) en die dag ben ik uit de kast gekomen als transgender. Dat was best eng, maar ik deed het om mijzelf te kunnen accepteren.”

Acceptatie van diversiteit
De GSA stimuleert solidariteit en acceptatie van diversiteit, iets waaraan het Hofstad Lyceum veel waarde hecht. Docent Flemming van de Graaf die de groep begeleidt: “Wij zijn een UNESCO-school en staan voor verdraagzaamheid, diversiteit en tolerantie. Dat wordt zoveel mogelijk in onze lessen en activiteiten verweven en de tolerantiezuil voor onze school herinnert ons aan die waarden. Tegelijkertijd is veel aandacht hiervoor echt nodig; we zijn een sterk gemengde school en veel leerlingen krijgen dit niet van huis uit mee.”



Hij vervolgt: “Vanaf de brugklas proberen we dit soort onderwerpen direct bespreekbaar te maken. Bij maatschappijleer en levensbeschouwing komt bijvoorbeeld het onderwerp identiteit aan bod en in de mentorles en bij biologie is er aandacht voor seksualiteit en geaardheid. Een aantal leerlingen uit de GSA-groep ontwikkelt nu een voorlichtingsles die de mentoren van de tweede klassen gaan geven.” Jay: “De les gaat over geaardheid, sekse, expressie en identiteit. We hebben het pas gepresenteerd aan de mentoren en verwerken nu de feedback. Als die af is, gaan ze hem in de les gebruiken.”

Leraren en leerlingen in het paars
Andere leerlingen uit de GSA-groep hebben Paarse Vrijdag voorbereid. Whitney: “De paarse loper werd uitgerold, de regenboogvlag gehesen, er hingen overal posters, we deelden paarse bandjes, limonade en snoep uit, er was een photobooth en een nagellakbooth en we hadden een stand waar nieuwe leden zich konden inschrijven of meer informatie konden krijgen.”
En de docenten? Flemming: “Er zijn steeds meer collega’s die iets paars dragen, een stropdas of T-shirt bijvoorbeeld en dit jaar schreven we met een paarse stift op het schoolbord.”

Flemming van de Graaf is duidelijk trots op zijn leerlingen uit de GSA-groep: “Ik ben de link naar de leerkrachten en help waar nodig, maar het zijn de leerlingen die het doen. En ze doen zoveel meer dan Paarse Vrijdag en lesmateriaal maken. Ze staan onder andere vooraan op de open dag om te laten zien dat we een school zijn voor iedereen en ze zijn betrokken bij de jaarlijkse Tolerantiedag van het Hofstad.”

Homo als scheldwoord
Het Hofstad Lyceum is zeker niet de enige Lucasschool met een GSA-groep. Ook het Stanislascollege in Pijnacker heeft een groep actieve leerlingen die zich inzetten voor acceptatie van diversiteit, zoals Anika (17) uit 5 havo en Fay (15) uit 3 mavo. Fay: “Ik doe mee omdat ik het belangrijk vind dat iedereen geaccepteerd wordt zoals die is. Volgens mij gaat dat best goed bij ons op school, al wordt homo wel als scheldwoord gebruikt.” Anika: “Maar volgens mij niet echt om mee te pesten, meer als grap denk ik.”
Dat dat niet grappig is, maakt wiskundedocent Neeltje van Gastel leerlingen direct duidelijk zodra ze het hoort. “Ik spreek hen er altijd op aan. Maar verder heerst er een positief klimaat op school, ook met betrekking tot GSA.” De docent heeft de groep een paar jaar geleden zelf opgezet en is er nog steeds nauw bij betrokken. “Met een eigen GSA-groep kunnen we de acceptatie van diversiteit op school actief bevorderen.”

Bijdragen aan (sociale) veiligheid
Rector Marcel Kuit is positief over de GSA-groep: “School is zoveel meer dan alleen kennisoverdracht in de lessen, ik vind het vanzelfsprekend dat we ruim aandacht besteden aan diversiteit. We leven in een maatschappij die heel divers is en daarvan moeten we onze leerlingen zo goed mogelijk deel laten uitmaken. Bovendien dragen we zo ook bij aan de veiligheid en sociale veiligheid op school.”

Het Stanislascollege in Pijnacker heeft geen expliciet diversiteitsbeleid vertelt de rector, maar het thema komt op verschillende manieren terug in de preventiekalender. Marcel Kuit: “Daarin staan het hele jaar door activiteiten gepland die met name in de onderbouw in de mentor- of gewone lessen worden georganiseerd. Dat gaat van verkeersveiligheid, somberheid en pesten, tot drugs & alcohol, seksualiteit en liefde. Hiervoor werken we veelal samen met partners als de GGD, het COC, et cetera. In het tweede jaar hebben we bijvoorbeeld de Week van de Liefde waarin onze leerlingen onder andere leren over lhbti, seksualiteit en grenzen aangeven. Voor leerlingen uit het derde jaar komt de Liefdesbus langs, daar kunnen zij terecht voor voorlichting. Uiteindelijk willen we een doorlopende leerlijn met betrekking tot diversiteit ontwikkelen en die ook meer integreren in de reguliere lessen.”

Maatschappelijke stage
De GSA-groep die drie jaar geleden werd opgericht, is steeds meer een onderdeel van de school. De groep houdt intensief contact met elkaar en komt eens per maand samen. Anika: “Dan bespreken we wat we allemaal willen organiseren. We staan bijvoorbeeld op de stagemarkt van school zodat leerlingen weten dat je je maatschappelijke stage bij ons kunt doen. Met Coming-Outdag in oktober hebben we paarse cakejes uitgedeeld en de regenboogvlag gehesen en op de open dag van school waren we er ook met een stand.”

Maar met Paarse Vrijdag is de GSA het meest zichtbaar op school. “Vooraf hebben we alle leerlingen gemaild of zij in het paars naar school wilden komen, de school hing vol met paarse vlaggetjes en posters, in de aula hing de regenboogvlag, we deelden armbandjes uit en draaiden een speciale playlist in de pauze.” Dit alles om meer acceptatie voor diversiteit te krijgen. Die neemt toe, denken de leerlingen, al vragen zij zich af of dat komt door hun inzet. Anika: “Ik denk dat het misschien komt omdat de maatschappij zelf verandert. Door dingen als de Gay Pride en het nieuws over genderneutraliteit heb ik het idee dat diversiteit gewoon steeds normaler wordt ervaren.”

Tekst Sietske Arkenau   
Fotografie Lou Wolfs