'Als beroepsgroep hebben we geschiedenis geschreven'

December 2017
Wat in februari startte met de Facebookgroep PO in actie ontwikkelde zich tot grote landelijke onderwijsstakingen, massale media-aandacht en de uiteindelijke oprichting van een vakbond. Directbetrokkene Brenda Benne-Saleh: “We krijgen als leerkracht nu daadwerkelijk invloed aan de onderhandelingstafel.”
Het was een roerig jaar voor Brenda Benne-Saleh, leerkracht van groep 3 op de Nutsschool Laan van Poot in Den Haag en lid van de kopgroep van PO in actie. “Vanaf dag twee ben ik betrokken bij de Facebookgroep en nu ook bij de vakbond die we net hebben opgericht.”

Facebook
PO in actie bestaat uit een kopgroep van negen mensen, met als bekendste gezichten leerkrachten Jan van de Ven en Thijs Roovers. Zij voeren het woord in de landelijke media en praten straks mee aan de onderhandelingstafel namens de nieuwe vakbond. De kopgroep is namens PO in actie bovendien gesprekspartner voor de verschillende partijen in het onderwijs. Daarnaast ontwikkelt de groep de standpunten op de twee thema’s ‘Eerlijk salaris’ en ‘Werkdrukverlaging’ die zij weer delen met de 27 regiocoördinatoren van PO in actie.

Brenda Benne-Saleh: “Ik sta drie dagen per week voor de klas en daarnaast ben ik heel actief voor PO in actie. Als kopgroep hebben we dagelijks contact met elkaar en komen we zo nodig samen, bijvoorbeeld in voorbereiding op een staking. Daarnaast bestaat mijn werk grotendeel uit het dagelijks monitoren van de Facebookgroep met ruim 42.000 actieve leden en het beantwoorden van e-mails. De issues die we als kopgroep bespreken, delen we via Facebook. Daar zetten we ook stellingen op. Wel of niet staken bijvoorbeeld. Of: hoeveel dagen. We vragen onze achterban ook naar hun gedachten over de verdeling van het nieuwe lerarenbudget. Die ideeën nemen we mee naar de onderhandelingstafel in januari op het ministerie van Onderwijs.”

De eisen
Een paar maanden terug in de tijd: het PO-front (het samenwerkingsverband tussen schoolbesturen, vakbonden en ook PO in actie) roept in de zomer het kabinet op om het budget voor lerarensalarissen en werkdrukverlaging aanzienlijk en structureel te verhogen. Niet de geplande 270 miljoen voor salaris en 430 miljoen (waarvan slechts 10 miljoen in 2018 en het totaalbedrag pas in 2021) voor werkdrukvermindering, maar 900 miljoen voor salarisverhoging en 500 miljoen voor werkdruk. Het kabinet gaf geen gehoor. Het gevolg:  de grootste landelijke eendaagse staking ooit in Nederland. "In het Zuiderpark in Den Haag kwamen 60.000 leerkrachten uit het basisonderwijs samen om te staken voor meer geld voor salaris en werkdrukverlaging”, zegt Brenda trots.

Minister Slob
De volgende stap om minister Slob van Onderwijs op andere gedachten te brengen, was de meet-up die PO in actie mede organiseerde op 29 november in AFAS Live in Amsterdam. Zo’n 500 leraren gingen in gesprek met de minister. Brenda: “Het was de verwachting dat hij niet de gevraagde 1,4 miljard euro op tafel zou leggen. Wel was de minister geïnteresseerd om de problematiek vanuit de zaal aan te horen en vragen te beantwoorden. Hij heeft al meer betrokkenheid laten zien dan zijn voorganger Dekker. Dat is een verademing. Al waren sommige collega’s wel verontwaardigd over de opmerking van Slob dat hij wel in de klas wilde komen kijken. Die tijd is voorbij. Het is al lang duidelijk wat er gaande is en wat de pijnpunten zijn!”
Die middag kreeg de minister ook het ultimatum overhandigd met daarin de eisen die voor 5 december ingewilligd moesten worden om een volgende staking op 12 december te voorkomen. Brenda: “Tijdens het onderwijsbegrotingsdebat op 5 december bleek echter dat er geen cent bij zou komen...”

12 december
Via de Facebookgroep inventariseerde PO in actie de actiebereidheid en de duur ervan. “Als we een oproep of een dilemma neerleggen bij onze achterban, hebben we binnen een uur zo duizend reacties. Dit keer is besloten dat er geen landelijke manifestatie zou plaatsvinden. Mogelijk hebben we nog een lange adem nodig. We hebben collega's opgeroepen om zelf acties te organiseren. Volgens PO-Front was op 12 december negentig procent van de scholen gesloten. Zelf zijn we een roadtrip gaan maken om de acties van verschillende collega's in Nederland te ondersteunen. Ik heb bijvoorbeeld geholpen in een woonzorgcentrum, ben op scholen met collega's in gesprek gegaan en heb een grote manifestatie bezocht. 's Avonds zaten Jan en Thijs bij RTL Late Night om over de actiedag en onze eisen te vertellen. Zij doen voornamelijk de media, maar soms sta ik ook in de spotlight. Ik ben bijvoorbeeld bij Pauw geweest en bij Omroep West. Daar heb ik niet zoveel moeite mee, voordat ik naar de pabo ging, was ik professioneel balletdanseres in Berlijn en Wenen. Je moet natuurlijk wel goed voorbereiden en de feiten op een rijtje hebben”, licht Brenda toe.

Ouders
Dat deze tweede staking minder goed zou vallen bij de ouders, klopte volgens Brenda niet helemaal. “De zogenaamde actiegroep van ouders die veel in de media is genoemd, bestaat uit twee vaders met zo'n zeventig volgers op Facebook en rond hetzelfde aantal op Twitter. De groep had een petitie tegen de staking ingezet, met toen zo’n tweehonderd reacties. Ik vind de aandacht die zij hebben gekregen totaal niet in verhouding. Niettemin willen wij zo goed mogelijk met ouders in gesprek gaan en blijven, ook bij komende acties. We moeten samen opgaan voor beter onderwijs. We hebben nog steeds veel steun voor onze doelen, tegelijkertijd begrijp ik dat er ouders zijn die moeite hebben met het middel staken. Het is aan ons om ouders goed te blijven informeren en de verbinding te zoeken, ook wanneer ze kritisch zijn. Hopelijk kunnen wij dan een nog groter front vormen naar de politiek. Zij willen immers, net als wij, het beste voor hun kind.”

Een vakbond
Wat Brenda en de andere leden van de kopgroep PO in actie begin dit jaar nooit hadden gedacht, was dat zij een vakbond zouden gaan leiden. “We zijn 7 december gestart en hebben nu al meer dan 15.000 leden! Het is zo bizar wat we in negen maanden tijd hebben bereikt. In januari zitten Jan en Thijs namens de vakbond, maar eigenlijk als leraren namens leraren, bij het eerste verkennend cao-overleg op het ministerie van Onderwijs. Daar moeten wij net, als de andere partijen, een pitch houden over hoe we het geld willen inzetten voor leraren en werkdrukverlaging. Die input voor de pitch verzamelen we ook weer via onze Facebookgroep. Zo gaaf dat we nu daadwerkelijk invloed hebben als leerkracht. We hebben dit echt met z’n allen gedaan, dat verklaart ons succes. Als beroepsgroep hebben we geschiedenis geschreven!”

Meer informatie over de vakbond PO in actie? Kijk op www.poinactie.nl.

Tekst Sietske Arkenau