'Ik wil blijven leren, tot het hoogst haalbare'

Juli 2017
Leerlingen in het praktijkonderwijs doen geen officieel Cito-eindexamen, maar dat betekent nog niet dat zij hun diploma cadeau krijgen. Zo bouwen zij een portfolio op en moeten ze een eindgesprek voeren.
Matthew Schouten (17) is leerling van het Stanislascollege in Rijswijk. Hij is een van de gelukkigen die net zijn diploma heeft gehaald. “Ik was eerst helemaal niet nerveus voor het eindgesprek, tot ik op school kwam. Toen werd het toch wel spannend, want ik wist eigenlijk helemaal niet wat ik kon verwachten. Het duurde ongeveer een half uur en we hebben over mijn toekomstplannen, goede punten en tekortkomingen gepraat. Ik ben heel goed in hoofdrekenen, dat heb ik van mijn vader geleerd. Hij heeft bij Holland Casino gewerkt. Techniek ben ik ook goed in en in houtbewerken. Eigenlijk de vakken waarin ik met mijn handen werk, ik kan niet goed stil zitten. Mijn leerpunten blijven Nederlands en spelling. Na het gesprek moest ik even op de gang wachten en toen ik weer naar binnen mocht, hoorde ik dat ik geslaagd was.”
 
Eigen toekomst opbouwen
Zijn mentor Charlotte van Driel twijfelde er niet aan dat hij zou slagen. “Matthew heeft aan alle voorwaarden voldaan om op te gaan voor het eindgesprek." Zo moest hij om te slagen - net als de andere vijfdejaars – voor het examen PraktijkOnderwijs (Pro-examen) minimaal tachtig procent van de lestijd aanwezig zijn geweest op school. Zijn portfolio van de afgelopen vijf jaar moest compleet en voldoende zijn en de stagebeoordeling moest positief zijn beoordeeld, inclusief goed gevolgde werkprocessen tijdens de stage en op school bij het Arbeids Training Centrum (ATC). "Matthew heeft hartstikke goed gepresteerd. De examinator vond het ook heel knap dat je een plan B had”, zegt ze nog eens nadrukkelijk tegen haar leerling. Matthew: “Mijn vader heeft een lunchroom waar ik ook werk, en hij zou graag met mij een keten willen beginnen. Dat is mijn back-up plan, maar ik heb tegen hem gezegd dat ik er eerst alles aan wil doen om mijn eigen toekomst op te bouwen als elektromonteur.”
 
Erkenning geven
Sinds 2009 geeft een aantal scholen in de regio Den Haag het diploma Praktijkschool uit. Vanuit de overheid bestaat er tot nu toe geen officieel diploma voor het afronden van het praktijkonderwijs, de leerlingen krijgen alleen een certificaat. “Juist om onze leerlingen ook die erkenning te geven voor vijf jaar lang hard werken, kunnen zij opgaan voor het Pro-examen. Het diploma mag dan geen officieel document zijn, de meeste bedrijven in de regio erkennen het wel”, zegt Van Driel. Achter de schermen wordt er mede namens Lucas Onderwijs gelobbyd bij het ministerie van OCW voor een erkend diploma.



Matthew heeft net zijn stagejaar afgerond. Het afgelopen schooljaar liep hij drie dagen per week stage. “Ik heb voor de richting elektrotechniek gekozen. Toen ik klein was, vond ik elektronica al heel interessant; ik heb thuis weleens stiekem een schroevendraaier gepakt en een radio helemaal uit elkaar gehaald”, vertelt hij enthousiast. “Ik ben nog steeds heel nieuwsgierig hoe dingen in elkaar zitten en als iets niet werkt, dan blijf ik net zolang zoeken tot ik de storing heb ontdekt.”
 
Stagelopen
Matthew is heel gedreven en weet duidelijk wat hij wil: “Ik wil uiteindelijk elektromonteur worden. Om zoveel mogelijk te leren heb ik eerst bij een autogarage stage gelopen. Ik moest ervoor zorgen dat de koplampen en de achterlichten van een Landrover uit 1980 opnieuw werden aangesloten. Alle elektra was eruit gehaald omdat de auto werd gespoten. Het is bijna gelukt, drie van de vier lampen deden het weer. Ik heb er veel geleerd, maar ik wilde nog meer leren. Daarom heb ik ook nog een stage gedaan bij een groot taxibedrijf. Ik heb bijvoorbeeld meegeholpen met het inbouwen van taximeters en de auto’s hebben ook printers nodig en speciale antennes. Daar zit natuurlijk ook allemaal elektra in. Het was een leuke stage.”
 
Een onderdeel van de stages is dat de leerlingen bepaalde taken volgens de werkprocessen goed uitvoeren. Charlotte van Driel: “Het gaat dan om het werk goed voorbereiden, uitvoeren en afronden. Zo leren zij niet onbezonnen aan de slag te gaan, maar juist eerst na te denken en voor te bereiden, dan de taak uit te voeren en uiteindelijk het netjes af te ronden en op te ruimen. Dat geldt voor de taken tijdens de ATC hier op school en voor het werk op de stageplek. Op die manier leren zij zorgvuldig en met aandacht te werken. Eigenschappen die heel belangrijk zijn op de werkvloer.”
 
Portfolio
Sinds drie jaar heeft het Stanislascollege het portfolio ingevoerd als onderdeel van het Pro-examen. “In de weken voor het examen krijgen de leerlingen tijdens de mentorles de kans om hun portfolio compleet te maken. Dat is een voorwaarde om voor het eindgesprek op te gaan en uiteindelijk een diploma in plaats van een certificaat te krijgen. Het bevat een overzicht van opdrachten die zij tijdens hun schoolperiode hebben gedaan, zoals boekverslagen, werkstukken, presentaties en stageverslagen. Het vormt het uitganspunt voor het eindgesprek met de externe examinator. Dit zijn leerkrachten van andere praktijkscholen. Daarnaast krijgt de examinator een beschrijving van de leerling, zo weten ze een beetje wie er voor hen zit”, legt Charlotte van Driel uit.
 
Na de zomer begint Matthew in de entreeklas van ROC Mondriaan in Den Haag om uiteindelijk door te stromen naar de opleiding Techniek en elektromonteur te worden. “Ik wil blijven leren, tot het hoogst haalbare. Wat ik echt vet vind, zijn robots. Daar zou ik wel iets mee willen doen.”
 
Tekst: Sietske Arkenau
Fotografie Lou Wolfs